Trong tác phẩm này Charles Jencks đã phân tích rõ những mục tiêu phê phán và phản ứng mạnh mẽ của kiến trác Hậu Hiện đại đối với các nguyên tắc mang tính chât giáo điều của kiên trúc Hiện đại. Một trong những thiếu sót nghiêm trọng của kiến trúc Hiện đại là đánh mất khả năng giao tiếp với quảng đại quần chúng khi chl chú trọng đến tính hiệu quả trong những hình thức Men true khô cằn bằng bê tông cốt thép.

 

Ngược lại, kiến trúc Hậu Hiện đại hướng tới việc tăng cương kha năng giao tiêp của kiên trúc với nhiều tâng lớp dân chúng bằng việc dung nạp vào Mến trúc cả hình thức bác học lẫn bình dân. Theo cách đó, người ta khôi phục trên cái nền Mên trúc Hiện đại những motif của quá khứ và lịch sử nhằm gợi lên trong trí nhớ quần chúng những “mã hiệu” 0code) vừa quen thuộc vừa dễ hiểu. Cũng do quá say sưa với những motif đủ loại như thế, các Mến trúc SƯ Hậu hiện đại thường sa vào chủ nghĩa Chiêt trung (eclecticism) với rất nhiều kiêu cách kiên trúc pha tạp. Những tác phẩm của các kiên trúc sư như Michael Graves, Charles Moòre, Robert Stem, Hans Holìein,… là những “tuyên ngôn” hùng hồn nhất cho xu hướng kiến trúc này .

The Language Of Post Modern Architecture 1

Căn cứ vào cách phân loại của Jencks thì xu hướng quay về với các đề tài của Mên trúc cổ điển hay còn gọi là xu hướng “hồi cổ” là đáng chú ý và được coi là co triển vọng nhất, nó còn được gọi là Chủ nghĩa cổ điển Hậu Hiện đại.

Điểm qua một sô” đề tài nghiến cứu trên, chúng ta thây rằng các giáo lý giáo điêu khô khan trong kiên trúc Hiện đại cần phải được xem xét lại. Không thể chl xem kiến trúc đơn thuần như một phạm trù văn hóa vật thể, có nghĩa là có thể áp đặt lên nó thái độ của sự loại trừ (eliminatory) như cái cách mà các Mến trúc SIÍ

Hiện đại thường làm, trong khi đáng lẽ cân phải có thái độ bao trùm (inclusive) đối với nó. Bởi kiến trúc được tạo nên không phải chl  một cái “vỏ” vật chất cho các mục tiêu sử dụng, mà cái “vỏ” vật chất ấy còn phải là nơi tàng trữ, tiềm ẩn các thông tin, tín hiệu văn hóa hoặc tâm linh, ước vọng của các dân tộc, của các nền văn hóa.

 

Để tạm kết thúc phần này, xin hãy lắng nghe R. Venturi bộc bạch quan niệm của mình về kiến trúc qua lược dẫn’sau: “Kiến trúc không chì là những “vật thể thuần khiết” ịpure object) mà phải là một môi trường ở đó nhiều thứ khác nhau cùng tồn tại. Kiến trúc không đơn thuần “chl là ” cái này mà không thể là một cái gì khác (only – only), mà kiến trúc còn có thề “vừa là” cái này, vừa là cái khác (both – and). Kiến trúc không chl thuần túy có tính “hàn lâm“ lacademic) mà còn có thể chấp nhận cả tính hỗn dung (syncreticism), vì cô nhiều thứ khác nhau cùng tồn tại trên nó. Kiến trúc không chl gồm có những phong cách “chính thống” (orthodoxy) mà còn có thể gồm cả các phong cách “dãn gian”(vernacular) và mang màu sắc “chiết trung“ (eclecticism). Kiến trúc không chl có tính “bề thế“ mà còn có thể dung nạp cả những đặc tính “bình thường“(ordinary). Kiến trúc không chl là những vật thể “mỹ miều“ (picturesque) mà còn có thể gồm cả những vật thể “xấu xí“ (Ugly).

Một số tác phẩm tiêu biểu

Quảng trường Italia, New Orleans, 1976 – í979,

Kiến trúc sư Charles Moore

The Language Of Post Modern Architecture 2

Quảng trường được tạo nên từ những vòng tròn đồng tâm như một tấm bia, trên đó là một bể phun nước có hình đất nước ĩtalia, có các suối nước tượng trưng cho sông Po, sông Tiber, sông Arno là các con sông quen thuộc đối với mọi người dân Italia, tất cả những hình tượng trên đều gợi nên những loại “mã” có’tính’tượng’ trưng cao và cụ thể. Bên cạnh đó là hàng loạt các chi tiết kiến trúc trích dẫn từ lịch sử như các thức cột cổ điển, những trán tường (fronton), diềm mái của kiến trúc đền thờ La Mã,… nhưng lại được tạo nên từ các loại vật liệu của thời đại ngày nay như: đá hoa cương, thép không gl, đèn néon,… ở giữa nhĩtag cây cột còn có mặt nạ của những con người thời Trang cổ nhằm, đem lại hiệu quả về “ tính liên tục của lịch sử” như tác giả của nó chủ định. Do quá lạm dụng chủ nghĩa lịch sử và trang trí mà công trình có đôi chỗ rơi vào biểu hiện cực đoan.

 

Tòa Nhà AT& T, New York, 1979 – 1984,

Kiến trức sư Philip Johnson .

Là một tòa nhà cao tầng nhưng sử dụng thủ pháp bố” cục cổ điển khá chặt chẽ trong cả tổng thể lẫn xử lý chi tiết. Theo chiều đứng ngôi nhà ta thấy được chủ ý

phân vị thành ba thành phần một cách rõ ràng: khối đế, thân nhà và khối mái. Trong đó khối mái sử dụng hình ảnh của một trán tường hình tam giác của kiến tróc Cổ điển Hy Lạp – La Mã, ở giữa lại khoét một hình tròn khuyết gợi nhớ đến hình thức trang trí của kiểu tủ Chippendale hay lưng tựa của một chiếc ghế cổ xu’a. Mặt đứng này gợi cho người ta liên tưởng về hình ảnh của một chiếc đồng hồ treo tường kiểu cổ,… Khôi “đê” của tòa nhà là những mảng tường dày, chắc ốp gạch trần ấm áp, mộc mạc, một vài lỗ cửa hình chữ nhật hoặc tròn làm tăng độ tương phản với một cuốn cung nguyên khổng lồ cao suốt mấy tầng nhà gợi lại hình ảnh của một khải hoàn môn La Mã. Nói chung, những hình ảnh quen thuộc cúa lịch sử đã được tác giả khéo lổo “cài đặt” vào trong công trình nhằm làm cho công chúng có thể “đọc” được các “mã” đã trở nên thân thuộc đối với họ và quá trình giao tiếp vì thế cũng được gia tăng.